मेरो खुसी,मेरो विश्वास

मेरो खुसी,मेरो विश्वास
​सहदेव पौडेल

काठमाडौँ प्रवेश पछि लागेको रंगमंच र रेडियोको नशाले कहिल्यै छाडेन र सायद छाड्दैन पनि होला। रंगमंचमा अभिनय र रेडियोमा आवाजले परिचय बन्ला कि भन्दा भन्दै देशको आकाशनै छाडेर परबासमा लागियो। सन् २००४मा अमेरिकाको न्यु योर्कमा आगमन भए पछि ​आफ्नो नशा अनुसारको पेसा खोजेर हिडियो तर कहाँ भेटिनु र! तर पनि आफ्नो खुसीको लागि समय समयमा ​मैले ​रंगमंचमा झुल्किन ​पनि छाडीन र सँगै रेडियोको नशा मेट्न मैले अनलाइनमा हिमाली स्वरहरू रेडियो पनि निरन्तर सञ्चालन गरी रहेँ।

न्यु योर्कलाई रंगमंचको त् राजधानीनै भनिन्छ। थरी थरीका नाटक, म्युजिकल, ब्रोडवेमा हुने महंगा र जीवन भन्दा पनि ठुला नाट्य प्रस्तुति देखि अफ अफ ब्रोड वेमा संघर्षशील नाट्यकर्मीहरुले आफ्नो नियमित काम पछि समय निकालेर, कहिले साथीको अपार्टमेन्ट होस् वा कुनै पार्कमा गरिने रिहर्सल वा कफी सपमा स्क्रिप्ट रिडिंग गर्दै तयार पर्ने प्रयोगधर्मी नाटकहरुले न्यु योर्कका रंगमंचहरु सधैँ नै व्यस्त हुन्छ। म पनि आफ्नो कामबाट फुर्सद​भए पछि वा कहिले नाटकको नशाले लाटो भए पछि , रंगमंचको धुलो खोज्दै त्यही खुसीमा रमाउन पुग्छु।
नाटक गर्न नभ्याए हेरेर भए पनि आफ्नो प्यास मेट्न म रंगमंचमा पुगी रहेको हुन्छु तर गर्नुमा जस्तो मज्जा हेर्नुमा कहाँ र! रंगमंचमा सङ्घर्ष गरिरहेका यहाँ सयौँ समूह छन् भने हजारौँ रङ्गकर्मी। जसले कि त् बिना पैसा वा थोरै पैसामा काम गर्छन्- एउटा सपना बोकेर- ब्रोडवेमा पुग्ने सपना। यहाँको रंगमंचको परिवेश बुझ्न मैले कलेजमा ५/६ वर्ष पनि बिताएँ, तर कलेजको अध्ययनले मात्रै पनि रंगमंचमा काम पाउने होइन। यसको लागी त् निरन्तरता र समर्पण पनि जरुरी छ- जसको लागी समय दिनु पर्छ र पैसाको मुख हेर्नु पनि भएन।

IMG_5680

अर्को कुरा अङ्ग्रेजी बोल्दा नेपाली एक्सेंट हुनु, साउथ एसियन ब्राउन छाला हुनुले पनि नाटकमा भूमिका पउन सजिलो छैन। तरमलाई लाग्छ रंगमंचको यात्रा एउटा सङ्घर्षको यात्रा हो, यो आत्म खुसीको यात्रा पनि हो। अनि आफैलाई विश्वास गर्दै अघि बढिने यात्रा हो- जुन यात्रामा म नियमित हिडी रहेछु।बोल्दा एक्सेंट हुनु वा साउथ एसियन हुनुलाई मैले मेरो गहनाको रूपमा लिएको छु । यसमै खुसी भएर अर्को कुनै अडिसनको तयारी गर्छु नै।

अब रेडियोको कुरा, जहिले मैले नेपालमा रेडियो कर्म छोडेर अमेरिका आए, त्यतिखेर भर्खरै नेपालमा एफ एम रेडियोहरु जुर्मुराउदै थिए। अमेरिकामा- त्यसमा पनि न्यु योर्क आए​ पछि ​मलाई नेपालमा लागेको रेडियोको नशाले पनि ​सताई रह्यो। तर न्यु योर्क जस्तो ठाउँमा रेडियोमा बोल्ने त् सपना मात्र पनि देख्नु ठुलो जस्तो लाग्यो। एक दुई पटक यहाँको स्थानीय रेडियोमा पाहुना बनेर गए पछि त् मलाई रेडियोको नशा झन् बढ्यो। यहाँका केही रेडियोमा कार्यक्रम बनाउन त् भनेर बुझ्दा सोध्दा लाग्ने खर्च सुनेर सातो पुत्लो पनि उड्यो। तर पछि जब अनलाइन रेडियोको ज्ञान पाए पछि भने मैले आफ्नै आकाश भेटें, जहाँबाट मैले आफ्नो रेडियोको प्यास मेट्न लागे।

सन् २००७ देखि मैले आफ्नै खुसीको लागि हिमाली स्वरहरू नाम दिएर अनलाइनमा अनेक रेडियो कार्यक्रमहरू बनाउन लागे- जुन अझै निरन्तर छ र रही रहने छ । यो किन निरन्तर रहने छ भने यो मेरो खुसीको काम हो, मेरो विश्वासको काम पनि हो। मैले कसैले भनेर , कसैको लागि ,कुनै पैसा कमाउन गरेको काम होइन। सायद त्यसैले निरन्तर छ। सके सम्म नेपाली-अमेरिकन समुदायलाई हितकर हुने कुराकानी, नेपाली साहित्यका रचना, कथा कविता , र गीत सङ्गीतका कार्यक्रमहरू बनाउछु र अनलाइनमा राख्छु। अहिले हिमाली स्वरहरूको यो यात्रा सुरु भएको ८ वर्ष भएछ।

आफ्नो खुसी र आफै सँग विश्वास भएको काम गर्दा जति आनन्द आउछ सायद अरू काममा सायदै भेटिन्छ होला। दैनिकी अरु​ ​काममा व्यस्त भए पनि फुर्सदको समयमा गरिने रंगमंच र रेडियोको कामले मलाई खुसी दिएको छ। मैले बनाएका अनलाइन रेडियो कार्यक्रमहरू सुनेर खुसी हुनेहरु पनि ​ धेरै हुनु हुन्छ। शुभ चिन्तकहरु भन्छन् तपाईँले नेपाली-अमेरिकी समुदायको लागि निकै राम्रो काम गर्नु भएको छ तर म भन्छु- यो काम मैले मेरो खुसीको लागी गरेको काम हो, यसबाट समुदायले केही पायो भने यो थप खुसीको कुरा हो यो
खुसीको यात्रा निरन्तर छ।

#####

अमेरिकामा नेपालीका तीन अनुहार

दिन प्रतिदिन अमेरिकामा नेपाली आप्रवासीको आगमन बढ्दो छ। अहिले अमेरिकामा कति नेपाली होलान्? सही उत्तर पाउन गाह्रै छ। तर, अनुमानविदहरू भन्छन् अमेरिकामा नेपालीहरूको सङ्ख्या ३ लाख पुगिसक्यो। बिभिन्न उमेर समूहका यी नेपालीहरू नै अमेरिकन नेपाली समूदायका परिचय हुन्। जसलाई  म  तीन अनुहार- पुराना, युवा  र नयाँ अनुहारको रूपमा यसरी ब्याख्या गर्छु।

पुराना अनुहार- जो  आफ्नो उमेरको धेरै जसो समय नेपालमा बिताएर अमेरिका आए। पेशागत रूपले उनीहरू सरकारी कामदेखि विभिन्न सङ्घ संस्थामा आबद्ध भए। थोर बहुत नेपाली राजनीति, कलाकारिता र पत्रकारिताको आलाप पनि गाए, र विभिन्न समयमा अमेरिका आउने अवसर पाए र यतै घरजम गरेर बसे। यता आएर जे भेटिन्छ त्यही काम गर्न थाले। नेपालमा बन्दै गरेको परिचय, आत्म सन्तुष्टीका  सामाजिक प्रतिष्ठालाई झ्याप्पै छोडेर आउँदा उनीहरूलाई ‘सेल्फ आइडेन्टीटी’ को समस्या पर्‍यो।

त्यै आइडेन्टीटीलाई बचाई राख्न सामाजिक संस्थाका नाममा विभिन्न सङ्घ संस्था खोल्न लागे, त्यसैको मार्फतबाट आत्म खुसीको लागि विभिन्न पद र आफैले लिने दिने सम्मानको सृजना गर्न लागे।

अहिले जति पनि देखिएको सयौं सङ्घ संस्था र त्यसमा हुने झैँ झगडा छ, त्यही आत्मरतिको कारणले सृजित भएको देखिन्छ। उनीहरू दिनभरि ट्याक्सी चलाएर आए पनि वा तरकारी पसल वा रेस्टुरेन्ट वा कुनै ग्रोसरी पसलमा काम गरेर आए पनि नेपालीहरूको भीड भाडमा आफ्नो परिचय कुनै सङ्घ संस्थाको अध्यक्ष वा सो सरहको रूपमा दिन मन पराउँछन्। उनीहरू मध्ये धेरै अमेरिकन नागरिक भएर  पनि सार्वजनिक कार्यक्रममा बज्ने अमेरिकन राष्ट्रिय गीत बज्दा गर्वले छातीमा हात राख्न हिच्किचाउँछन्।

दोस्रो युवा अनुहार हुन्- जो अध्ययनको क्रममा अमेरिका आएर, अध्ययन सकेर विभिन्न पेसामा संलग्न छन्। उनीहरूलाई अमेरिकाको प्राय जस्तो अस्पतालमा  वा क्यालिफोर्नियादेखि न्यूयोर्कसम्मका कर्पोरेट कम्पनीहरू, वाल स्ट्रीटदेखि विश्व बैङ्क , हलिउडदेखि ब्रोडवे, फेशनदेखि कला, वाशिंटन पोस्टदेखि न्यु योर्क टाइम्ससम्ममा  सङ्घर्ष गरिरहेको भेट्न सकिन्छ। उनीहरू नेपाली समुदायमा दैनिकजसो देखिने भीडमा भेट्न सकिन्न न त कुनै सङ्घ संस्थाको चुनावी दौडमा।

सहभागी छन् यतैको राजनीति, विकास र निर्माणमा। उनीहरू जुलाई फोर्थको इन्डीपेन्डेन्स डे होस् वा अन्य कुनै होलिडे गर्वका साथ छातीका हात राखेर, अमेरिकन नेपालीको रूपमा मनाउछन् । र समय निकालेर नेपालको पुनर्निमाणमा नेपालकै कुनै सङ्घ संस्था मार्फत जुटीरहेको पनि भेट्न सकिन्छ।

तेस्रो, अनुहार हुन् नयाँ पुस्ताका अनुहार- जो सानैमा अमेरिका आएका वा यतै जन्मदै हुर्कदै गरेकाहरू। उनीहरू नेपालीभन्दा पनि अमेरिकन नेपालीको रूपमा हुर्कदै बढ्दै छन्। उनीहरूको साथीसंगी पनि  मिश्रित छन्। उनीहरू दुई वा दुई भन्दा बढी भाषा बोल्छन्। नेपालको कला संस्कृतिलाई उनीहरू आफ्नो स्कुल वा कलेजमा गहनाको रूपमा प्रस्तुत गर्छन्।

अमेरिकन राष्ट्रिय गीत पनि उनीहरुलाई कण्ठस्त छ। स्कुलमा होस् वा कुनै सार्वजनिक कार्यक्रममा उनीहरु गर्वका साथ राष्ट्रिय गीत गुण गुनाउँछ्न् पनि। र उनीहरुनै हुन् अमेरिकाको भविष्य पनि। सम्भबत: भोलि व्हाइट हाउसमा पुग्ने, वा एप्पल वा माइक्रोसफ्टको सीइओ बन्ने।

अन्त्यमा,यी तिनै अनुहार अमेरिकी नेपाली समुदायका परिचय हुन् तर सङ्ख्याको हिसाबमा पुराना अनुहारका नेपालीहरू धेरै भएकोले होला समुदायका  धेरै जसो गतिविधि उनीहरूकै स्वभावबाट प्रभावित भएको पनि देखिन्छ। तर, दुःखलाग्दो कुरा अहिले तिनै अनुहारबीच पुस्तान्तरणको एउटा खाडल जम्मा हुँदै छ। पुराना र युवा पुस्ताको बिचमा आर्थिक खाडल गहिरो हुँदै गएको छ।

नयाँ र पुराना अनुहारमा विचार, भाषा, धर्म र संस्कृतिको खाडल। अब उनीहरूले युवा अनुहार र  नयाँ अनुहारहरुबाट सिक्दै आफूलाई नेपाली-अमेरिकन  समुदायको राम्रो उदाहरणको रूपमा प्रस्तुत गर्न सके अलि कति भए पनि पुस्तान्तरणको यो खाली ठाउँ भरिन्थ्यो कि!

First Published on Setopati’s Global Edition

प्रकाशित मिति: बुधबार, आषाढ २, २०७२ २२:५९:२२

ऊ नेपाल फर्कँदै छ

मेरी आमाका ६ जना दिदी बहिनीमध्ये कान्छी सानिमाको बाहेक हरेकका छोरा वा छोरीहरू विदेशमा छन्।

त्यही मध्येको एउटा भाइ सरोज कोइराला नर्वेमा छ । ६ वर्षअघि उच्च शिक्षाको लागी नर्बे पुगेको भाइसँग अनलाइनमा आक्कल झुक्कल भेट हुन्छ।

कहिले अफ्रिकी देशहरू तान्जानिया, म्यडागस्करमा पढाई कै सिलसिलामा पुगेका  फोटोहरू फेसबुकमा देख्छु। कहिले  नेपालको  मुस्ताङदेखि मकवानपुरको रक्सिरंग वा भारतकै मध्य बिहार र नरकटिया गाउँहरू अध्ययन गरेर फेरि नर्वेनै फर्केको खबर पनि पढ्छु।

मलाई लाग्थ्यो मेरो भाइ पनि देशको कथा/व्यथा  बेचेर ठूलो मान्छे बन्ने भो!अस्ति दुई तिन हप्ता अगाडि कुराकानी हुँदा मलाई अचम्मित पार्दै ऊ भन्दै थियो,‘दाइ मेरो पढाई सकियो अब समरमा नेपाल फर्किन्छु।’

तर देश अहिले-महा भूकम्पको विपत्तिमा डुबीरहँदा उसले फेसबुकमा आफ्नू स्ट्याटस अपडेट गरेछ र  लेखेछ, ‘म समरमा होइन यही आइतबार मे ३  मा नेपाल फर्किदै छु। भूकम्पले अति प्रभावित गाउँ जान्छु र सकेको गर्छु।’

भाइको यो निर्णयमा खुसी नहुने सायदै होलान्। विदेशमा पढाई सकेकाहरू, ज्ञान आर्जन गरेर के गरौँ के गरौँ भएकाहरू वा श्रम गर्न पुगेकाहरू धेरै अब बिस्तारै देश फर्कने तयारी गर्दैछन् र भाइ सरोज त्यसैको एक उदाहरण बन्यो।

मेरो खुसीको सीमा रहेन। हालै भाइका साथीहरूले एक बिदाइको कार्यक्रम पनि आयोजना गरेछन् जसबाट उठेको सहयोग रकम र आफ्नै पकेटको खर्च जोडेर ५   हजार डलर बराबरको रकम लिएर भाइ आइतबार मे ३ मा नेपाल जादैछ।

उसको इच्छा छ- सिन्धुपाल्चोकको कुनै गाउँमा पुग्ने र राहतमा सघाउने। भाइले नर्बेजियन युनिभर्सिटी अफ लाइफ साइन्स (NMBU) मा मास्टर गर्दा  पढेको विषय पनि विकास, अनुसन्धान र योजना आदि विषय नै थियो र आफूले जानेको पढेको र बुझेको त्यो ज्ञान कर्मभूमिमा उपयोग गर्ने बेला यही हो भन्दै छ ऊ।

‘अहिले देशमा ठूलो विनास भएको छ र यो विनासलाई विकासको रूपमा अगाडि बढाउन हामी सबैको हातेमालो हुनु जरुरी छ। यसले गरेन उसले गरेन भनेर गुनासो गर्नूभन्दा म आफूले जे जानेको छु त्यही गर्छु।’

यो खबर पढ्दा भाइले देशको माटो टेकिसकेको हुनेछ सायद! ओर्लने बित्तिकै हेटौडामा रहेकी एक्ली आमाको अँगालोमा बाँधिन सायद जान भ्याउँदैन होला।

काठमाडौँमा ओर्लने वित्तिकै भूकम्पले त्रसित आफन्तहरूको अनुहारहरू हेर्दै ऊ एउटा आशाको त्यान्द्रो बनेर औषधि, केही लत्ता कपडा र खाना खजाना बोकेर आँशुमा डुबेको गाउँ सिन्धुपाल्चोकको उकालो लाग्नेछ।

यता परदेशमा  उसको एउटा दाइ भने आफूले सकेको सानो तिनो सहयोग सिवाय अरू केही गर्न नसकी सोसियल मिडियामा देखिएको विभत्स तस्बिर, आफ्नो  गाउँको भत्केको र चर्केको घर हेर्दै र यो विनाशकारी प्रलयमा ज्यान गुमाउनेहरू प्रति प्रार्थना सिवाय केही गर्न नसकि बसिरहेको छ।

शुभ यात्रा भाइ!

(न्यूयोर्कबाट सहदेव पौडेलले नर्बेबाट नेपाल फिर्दै गरेका सरोज कोइरालासँग गरेको कुराकानीमा आधारित)

First Published on Setopati’s Global Edition on

प्रकाशित मिति: आइतबार, बैशाख २०, २०७२ २०:०६:२७

नम्बरै नम्बर

जन्म देखिनै हामी विविध नम्बरहरू बोकेर हुर्किंछौँ, जस्तो कि आफू जन्मेको तिथि मितिको नम्बर। त्यसपछि जीवनका अरू थुप्रै नम्बरको परिबन्धमा हामी परिरहन्छौँ। धेरै नम्बरहरु मध्ये  एस.एल. सी.को  सिम्बोल नम्बर त् अझै पनि कतिलाई याद हुन सक्छ। तर, म यो लेखमा सम्झन नसके पनि थुप्रै पटक दोहोर्‍याई रहनुपर्ने  केही यस्ता नम्बरहरुको बारेमा लेख्दैछु, जुन  नम्बरहरुले अमेरिकामा हामी धेरैको परिचय बोकेको हुन्छ।

सुरु गरौँ पासपोर्ट नम्बरबाट। यो नम्बर भिसाको फारम भर्ने बेलामा दश चोटि चेक गरेर लेखिन्छ। भिसा दिएन भने यो मितिमा एम्बेसीले भिसा दिएन भनेर त्यो तिथीमिती बर्षौ वर्ष हाम्रो मानस पटलमा खेलिरहन्छ।

भिसा दियो भने त्यो मितिसँगै भिसा नम्बरले जीवनको अर्को बाटो तय गर्छ । त्यसपछि  बिस्तारै अरू थुप्रै नम्बरहरुको ओइरो लाग्छ, जस्तै हवाई जहाजको टिकट नम्बर, फ्लाईट नम्बर, गेट नम्बर र सिट नम्बर। यो बिचमा आफू  पुग्ने सहर वरपर बस्ने साथीभाइ आफन्तको फोन नम्बर र घर नम्बर कुनै सुरक्षित नोटमा बसिरहेको हुन्छ।

हवाई जहाजले जमिन टेक्नु अघि नै अब फेरि थुप्रै नम्बरहरु स्मरण गर्नुपर्ने हुन्छ आइ नाइन्टी फोर फारम भर्नको लागि। त्यस पछि प्राप्त हुने एलियन र आई नाईन्टी फोर नम्बरले जीवन भर पछ्याउने छ भनेर हामीले त्यतिखेर सोचेको पनि हुदैनौँ ।  त्यो  फारम भर्ने बेलामा फेरि एकपटक  पासपोर्ट, भिसा,  घर, जरुरी फोन नम्बर आदीको पुर्नस्मरण  गरिन्छ।

अब यताको माटो टेकीसकेपछि  झनै थुप्रै नम्बरहरुले दिन दिनै घेर्न सुरू गर्छ। सुरू हुन्छ  सोसियल सेक्युरिटी नम्बरबाट जुन एकदमै गोप्य राख्नुपर्छ भनेर सुनाईन्छ, ब्रतबन्ध गर्दा गुरुले सुनाएको गायत्री मन्त्र जस्तै।धेरै जसो महत्वपूर्ण कामहरू जस्तो कि स्कुलमा स्टुडेन्ट आईडीको रूपमा हाम्रो गायत्री मन्त्र कार्ड अर्थात् सोसियल सेक्युरिटीले  आइडी नम्बरको काम गर्छ, त्यसै गरी  बैक वा स्वास्थ्य बिमा वा अन्य जरुरी विषयमा जानकारी खोज्नुपर्यो भने पनि त्यही नम्बरको जरुरी पर्छ।

सोसियल सेक्युरिटी नम्बरसँगै अब स्टेट आइडी अर्थात् ड्राईभिङ्ग लाइसेन्स लिनुपर्छ,जसमा भएको नम्बरमा  हाम्रो परिचय लुकेको हुन्छ । त्यही आइडीमा हुने आफू बसेको सडक नम्बर , घर नम्बर, अपार्टमेन्ट नम्बर, जिप कोड नम्बर एक एक  सम्झनु  पर्छ। यी विविध नम्बरहरुको भिडमा एउटा सानो नम्बर यता उता पर्‍यो भने कथाले अर्कै मोड लिन सक्छ जसरी फोन गर्दा एउटा नम्बर गल्ती भयो भने फोन अन्त कतै पुग्छ।

यसो भन्दै गर्दा फोन नम्बर बिना त जीवन कसरी सम्भव होला र लिनु परि हाल्यो तर रमाइलो यो डिजिटल युगमा धेरैलाई अरूको नम्बर त् के आफ्नै फोन नम्बर पनि याद हुँदैन।

अनि  बैङ्क खाता खोल्दा फेरि नम्बर कै कुरो आउछ। फेरि पनि सोसियल सेक्युरिटी नम्बर, घर नम्बर आदिको प्रमाण बोकेर अरू थप नम्बर लिन्छौँ बैङ्कबाट। त्यसपछि आफ्नू वालेट  थरीथरीका डेबिट र क्रेडीट कार्डको नम्बरहरुले भर्न खोज्छौँ । अनि जागिर खान जानुभो इम्पलोयी आई डी नम्बर, काम गर्ने कोठामा छिर्ने बेलामा ढोकाको साँचोको रूपमा काम गर्ने अर्को सेक्युरिटी कि नम्बर, कप्यूटरमा इन्टरनेट लग इन गर्ने पासवोर्ड नम्बर। आफू नियमित चड्ने बस वा ट्रेनको नम्बर, काममा पुग्ने स्टेसनको सडक नम्बर!  खाना खान कुनै फास्टफुड रेस्टुरेन्टमा गयो भने पनि नम्बरको आधारमा खाना अर्डर गर्छौँ। अनलाइनमा केही सामान अर्डर गर्‍यो ,सामान कहाँ आइपुग्यो होला भनेर हेर्ने ट्रयाकिङ्ग नम्बर, अनि हप्ताभरी काम गरे पछि थापिने तलब पनि नम्बर मै आउछ। हरेक महिना तिरिने कोठा भाडा,अनेक थरी बिलहरु पनि  नम्बर  कै आधारमा तय हुने गर्छ।आफ्नै शरीरमा हेर्यौं भने पनि हाम्रो शरीर भरि पनि  नम्बरै नम्बर छ। आफूले लगाउने लुगाको नम्बर, जुत्ताको नम्बर, शरीरको नाप तौलको नम्बर ओहो नम्बरै नम्बर। यदि यतै कतै मरियो भने पनि  अस्पतालको कुनै कोठा नम्बरमा हामी लमतन्न पल्टिरहेकोहुने छौँ  कुनै एउटा लास नम्बर बनेर र त्यो दिनको तिथिमिति हुने छ हाम्रो अर्को नम्बर जुन आफन्तहरुले सम्झने छन् सायद! र यसरी समग्रमा आँखा चिम्लेर सोच्यो भने जिन्दगी नम्बरै नम्बरले घेरिएको  छ।

अन्त्यमा  यहाँ खेलको रूपमा पनि नम्बर नै प्रयोग हुन्छ। नम्बरले नै कहिलेकाही हामीलाई लखपति वा करोडपति  पनि  बनाइदिन सक्छ । क्यासिनोमा जानुहोस वा अमेरिकाको धेरै जसो राज्यहरूमा नम्बरको खेल हुन्छ -लोटरी- मेगा मिलियन, लोटटो, पावर बल आदि खेल्नुहोस नम्बरै नम्बर । एक दुई डलरमा किन्न पाइने लोटटो खेलहरू खेलेर केही नेपालीहरूले पनि  धनराशी जितेको खबर बेला बेलामा सुन्न पनि  पाइन्छ।

आफ्नू  जन्म मितिका नम्बर वा घर नम्बर , सोसियल सेक्युरिटीका नम्बर वा आफ्ना आफन्त वा पूर्व प्रेमिकाको जन्म दिनको नम्बर, वा फोन नम्बरकै केही अंक राखेर लोटरीको खेल खेल्दै आफ्नू  नम्बर आयो कि भनेर लोटरी मेसिन अगाडी नम्बर जाँच गर्न आफ्नो पालो कुरेर बसिरहेका  धेरै भेट्छु म न्यु योर्कमा । के थाहा नम्बरै नम्बरको यो सहरमा मेरो पनि लक्की नम्बर आउछ कि कुनै दिन ?

पहिलो पटक सेतोपाटीमा    प्रकाशित मिति: बिहिबार, बैशाख १०, २०७२ २०:२१:३१

 

ए भुकम्प, तैले के खोजेको?

बिनाशकारी भन्दा पनि बिकराल अर्को कुनै सम्बोधन हुन्छ भने त्यही भनेर सम्बोधन गर्छु म तँलाई। मलाई थाहा छ, तँ यो चिठ्ठी पढ्ने छैनस्,  तर म मेरो रिस, आवेग र छट्पटीलाई सान्तवना दिन यो चिठ्ठी लेख्दैछु।

यो तैँले के गरेको? भूकम्प भन्ने त सुटुक्क आएर सुटुक्क जाने भन्ने पढेको, बुझेको हो। तँ त आ’को आई छस्, हल्लाको हल्लाई  छस्। एक दिन होइन, दुई दिन होइन आ’को छ, आ’को छ। के गरेको यो? तेरो पनि त एउटा सीमा होला!

तँलाई के थाहा म अहिले देशको माटोमा छैन, तर त्यो भू कम्पनले मेरो मुटुको धड्कन बढ्छ, चिटचिट् पसिना आउँछ। उता घरबाट बाले ‘बाबु घर घर्लयाम्मै ढल्यो’ भन्दा म यता मुर्छा परेर लड्छु! उता आमाले ‘बा च्यापिनु भो’ भन्दा म यता श्वास फेर्न सक्दिनँ। श्रीमतीले ‘छोरी त माटोमा कता पुरिई’ भन्दा यता मेरो जमिन भासिन्छ। साथी ‘डाँडो खसेर मेरो पुरै गाउँनै गयो यार’ भन्दा मेरो के हाल के होला? भन त।

लाग्छ पोको पुन्तरो र कुनै हतियार लिएर तँ सँग लडाई गर्न आऊ! भष्म गरिदिऊ तँलाई। तैँले  के सोचेको छस् प्रकृतिको अनुपम मेरो देशलाई हिम पहिरोले कुरूप बनाउछु भन्ने ठानेको छस्? मेरा हज्जारौ दाजु भाइ, आमा बा, दिदी बहिनीलाई कता लगेर मेरो  देश रित्तयाउछु भन्ने सोचेको छस्? वर्षौ वर्ष पसिनाले जोडेको मेरा घरहरू ढालेर खण्डहर बनाउछु भनेको छस्?  सारा बालबालिकालाई टुहुरो बनाउँछु ठानेको छस्?

एउटा कुरा बुझ्,  मेरो देश सकिन्न, हाम्रा काख रित्तिनन!

ढालेर घरहरू सकिन्नन् ओत लाग्ने छानाहरु। रोएर सारा रात सकिदैनन हाम्रा आँशुहरू। पुर्खादेखि हाम्रो हारेको इतिहास छैन।

के सोचेको छस्, तैँले?

१० वर्षे घरेलु युद्धले बिस्तारै जुर्मुराउदै थियो देश। पलाउँदै थिए काटिएका रुखका हाँगाहरु, टालीदै थिए चर्किएका  स्कुलका भित्ताहरु, जोडिदै थिए तोडिएका आफन्तका नाताहरु! यो कस्तो फेरी क्रुर युद्ध छेडिस तैले?

फेरि तेरो प्रलयकारी आगमनले मेरा बाबु-नानीहरू पढ्न जाने स्कुल भत्क्यो। युद्धकालमा बिष्फोटनमा परेको सडक र पुल पुननिर्माण हुँदै थियो, पहाडै खसालिस्! युद्धको बेलामा घाइते भएका विष्णु र शिवका खुट्टाहरु जोडिदै थिए, फेरि भाचिस्।

तैँले गर्नु नगर्नु गरिस!

विछोड र पिडाका कति कथा सुनाऊ तँलाई? मेरो साथीको स-परिवारलाई एकै चिहान पारिस्, गाई बस्तुको स्याहार गर्ने मिठु दिदीलाई लगिस्। घर गोठको छानो छैन, जनावरहरुको किलो छैन। ‘पसे हुन्थ्यो हुन्थ्यो नि जङ्गल तिर यी भेडाबाख्रा र गाई भैंसीहरू,’ भन्नु हुन्छ रे मामा। तर उनीहरू पनि आफ्नू घर छोड्न मान्दैन रे!

यस्तो विष्मयकारी नाटक अहिले सम्म कसैले कल्पना पनि गरेको थिएनन्। तैँले यस्तो पीडा किन दिँदै छस्? कमजोर बनाउँछु भन्ने सोचेको भए सुन्-जति कमजोर थियौँ, थियौँ अब सबै कमजोरीहरू एकै मुठीमा बाँधेर बलियो हुँदै छौँ। एउटा छिमेकीको घर भत्केर अर्को छिमेकीको घरमा अडेस लागेको छ, यही त हो नि मर्दा पर्दाको उदाहरण। एउटा छिमेकीको अन्न नहुँदा अर्को छिमेकले सहयोग गरेको छ, मिलिजुली एकै  छानो मुनि  बिना कुनै जात धर्म बसेका छौँ। बिना कुनै राजनीतिक पूर्वाग्रह एकअर्कालाई सहयोग गरेका छौँ । डगमगाएको हाम्रो एकता फेरि एक ढिक्का भएको छ।

नसम्झी हामीलाई कमजोर र निरिह। उठाउछौँ फेरि धरहरा, बनाउछौँ फेरी मठ मन्दिर, बसाल्छौँ फेरि बस्तिहरु। लागेका यी काला बादलहरू अस्थायी हुन्, तलाई थाहा छ?

त्यो हट्छ र आउने छ सुनौलो बिहानी। शान्त बिहानी! डराएका छौँ, तर एकअर्काको भर छाडेका छैनौँ। निराशाका केही बादलहरू मडारिएको छ, तर आश मारेका छैनौ। त्यसैले भूकम्प, तैलेँ जतिसुकै हल्लाए पनि अब लड्दैनौं हामी! तेरो बल हाम्रो आगाडी अब कमजोर भै सक्यो। गर्नु अनुभव गर्‍यौँ, हामी थेत्तरा भैसक्यौं। तँ भूगर्भमा कतै विलीन भैजा!

चर्केका भत्केका घरहरू बनाउन दे, च्यापिएकाहरुलाई निकाल्न दे, बितेर जानेहरुको नाममा चिर शान्तिको कामना गर्न दे, स्कुल जानुपर्छ केटा केटीहरू उनीहरूलाई अब कुनै डर नदेखाई दे, निर्धिक्कसँग अब हामीलाई बाच्न दे!

उही मानसिक रूपमा प्रभावित

सहदेव पौडेल

न्यु योर्क

पहिलो पटक सेतोपाटीमा  प्रकाशित मिति: शुक्रबार, जेठ १, २०७२ १४:०४:३०

How NOT to Take Photos of Disaster Area If You Are There….Helping?

How NOT to Take Photos of Disaster Area If You Are There Helping?
1. BE sensitive DON’T be Selfie.
2. DON’T show the survivors’ poorness, find the power of them.
3. If you are distributing emergency aid, DON’T take photos of yourself giving these materials to survivors; HELP them to carry such materials.
4. Be a Part of their grief, DON’T be a part of your photos.
5. Tell their story; DON’T tell your story by photos.
6. Ask them if they are OK to take photos, DON’T just shot them.
7. Find the hope and emotion of the survivors DON’T manipulate their feelings.
8. DON’T take visually disturbing photos.
9. DON’T dramatize the scene, be real.
10. Last but not least,use your common sense and ethic and keep yourself in their shoes and think would you be happy if someone takes your photos if you are just trying to surviving such disaster??
Soothe THEM DON’T Shoot them!

By Sahadev Poudel

Image Source: http://bit.ly/1H9wHjo

A man takes a selfie at the historic Dharahara Tower, a city landmark, that was damaged in Saturday’s earthquake in Kathmandu, Nepal, Monday, April 27, 2015. A strong magnitude earthquake shook Nepal’s capital and the densely populated Kathmandu valley on Saturday devastating the region and leaving tens of thousands shell-shocked and sleeping in streets. (AP Photo/Bernat Armangue)
A man takes a selfie at the historic Dharahara Tower, a city landmark, that was damaged in Saturday’s earthquake in Kathmandu, Nepal, Monday, April 27, 2015. A strong magnitude earthquake shook Nepal’s capital and the densely populated Kathmandu valley on Saturday devastating the region and leaving tens of thousands shell-shocked and sleeping in streets. (AP Photo/Bernat Armangue)

मेरो धरहरा यस्तो बनोस्

मेरो धरहरा यस्तो बनोस् 
 
जे होला भन्ने डर थियो , त्यही भएको छ!
 
देशमा आइपरेको महा विपत्तिको शोकलाई अब शक्तिमा बदल्नु पर्छ। पुर्खाले बनाई दिएका धरोहरहरु भत्केका छन्, अब यो पुस्ताले पुनर्निर्माण गर्नु पर्छ। कयौँ गाउँ बस्तिहरु  तहस नहस भएका छन् , अब हामीले नमुना गाउँ बनाउनु पर्छ। धेरैले अनेक अनेक बिम्ब र गर्वका साथ सम्झने धरहरा धुलो भएको छ।   अब धरहरालाई आशाको बिम्ब मानेर  उठाउनु पर्छ,अनि धरहरा सँगै हाम्रो भत्त्किएका  घरगोठ, मन-मन्दिरहरु पहिले जस्तै गर्वका साथ अझै बलियो बनेर उठ्ने छन्।

Dharahara

 
धेरै नेपालीले आत्मियताका साथ “आफ्नो” मान्ने धरहरा उदहारणीय बनोस भन्ने मेरो पनि चाहना छ।संसारका थोरै  धरोहरहरु घुमेको र केही धरोहरहरुको बारेमा पढेको र बुझेको आधारमा मेरो पनि चाहना छ  धरहरा  नेपाली कला कौशलले भरिएको विश्व स्तरको नमुना बनोस। 
 
१८ तल्लाको बनोस  धरहरा 
 
हाम्रो पुस्ताले हामीलाई नौ तल्ले धरहरा दिएर गए ,अब आउने पुस्तालाई हामीले अझै अग्लो र सानदार १८ तल्लाको धरहरा बनाएर दिनु पर्छ।
 
धरहरा अब ठिंग उभिएको टावर मात्र नहोस् 
 
धरहराको १८ औं तल्ला बाट हिमालय शृंखला देख्न सकिने बाल्कोनी बनोस, त्यहाँ बसेर  कान्तिपुर नगरी हेर्दै , हिमाल शृंखलालाई  आँखा अगाडी सजाएर खान पिन गर्न मिल्ने पनि  बनोस।
स्मरणीय बगैचा र संग्रहालय बनोस 
 
भूकम्पमा परेर ज्यान गुमाउनेहरुको सम्झनामा सबैको नाम सहितको सुन्दर बगैचा बनोस। साथमा भूकम्पले तहस नहस परेका विविध सामग्री सहितको  जानकारी मूलक संग्रहालय बनोस!
 
धरहराको पुनर्निमाण र पुनर्निमाण पछि काम गर्न पहिलो प्राथमिकता भूकम्प बाट सिधै प्रभावितहरुलाई दिईयोस।
 
भन्नै पर्दैन अहिले उपलब्ध प्रविधि, ज्ञान र विज्ञानको प्रयोग गरेर सयौँ वर्ष सम्म गर्वका साथ देशको गौरव बनेर उभिने धरहरा बनोस।
सकिन्छ भने संकेतात्मक रूपमा भए पनि हरेक जिल्ला जिल्लामा पुरानो धरहराको एउटा सानो स्वरूप पनि बनोस!
 
 
परेको हामी सबै मिलेर ब्यहोरौला!
सहदेव पौडेल
न्यु योर्क

यात्रा संस्मरण: तिरुपति एक्सप्रेस

यात्रा संस्मरण: तिरुपति एक्सप्रेस
 
मिथिला एक्सप्रेसको लगभग 16 घन्टाको सुस्त गतिको रेलयात्रा पछि 700 कि.मि.को दुरि पारगरि कलकत्ता हावडा जक्सन आइपुग्दा बिहानको 4 बजिसकेको थियो । बिहानको मिर्मिरेमा विशालकाय मात्र दुई पिल्लरे हावडाको पुल हाम्रो आँखा  नजिकै लमतन्न सुतिरहेको थियो ।तल बगिरहेको गङ्गा नदी सुसाएको आवाज हाम्रो कानमा नै गुन्जीरहेको आभास हुन्थ्यो। कलकत्ता सहर र हावडाको पुल मेरो लागि त पानीपधेरो जस्तै नै थियो ।जीवनमा धेरैपल्ट कलकताको यात्राको अवसर जुट्नु मेरो लागि नौलो कुरा थिएन ।पश्चिम् बङ्गालका मुख्यमन्त्री ज्योतिबशुको पाला देखि ममता बेनर्जी सम्मको यो यात्रा निरन्तर चलिरहेको छ। 
20150427_110820
कुनै समयको कम्युनिस्टहरुको गढ आज लगभग प्राय समाप्त जस्तै भैसकेको छ तर भिकारी र पुराना गल्लीहरुले भने कहिले पनि काचुली फेर्न सकेन। मान्छेको दयनीयता मान्छेले तानेर दौडिने रिक्साले देखाउछ ।कलकत्ता पुरानो एतिहासिक सहर हो। बङगालीहरु कै बाहुल्यता रहेको यहाँको आफ्नै मौलिकपना देखिन्छ । एकसमयको राजधानी कलकत्तामा घुम्नको लागी हामीसँग  लगभग 12 घण्टाको समय थियोे। हाम्रो अर्को रेलगाडी रातीको 8 बजे डुरुनडो एक्सप्रेस समात्नु थियो। हाम्रो दिनभरिको कार्यक्रम W.B.25E 2305 न Tata ले सहज बनाइदियो। नजिकै रहेको दछिणनेस्वर मातादेबिको दर्शनबाट हाम्रो बिहानको सुरुवात भयो।अनि नजिकै रहेको अर्को सर्बधर्म समन्वयको प्रतिनिधि रामाकृष्णमन्दिरको अबलोकनका साथै कलकत्ताको प्रसिद्ध भिकटोरिया पार्क र खिर्तिपुरको बन्दरगाहमा तैरिएका विशालकाय जहाजहरुको मनोरम दृश्यालोकन पछि हामी सियालद जक्सन आइपुग्दा दिउँसोको 2बजिसकेको थियो । बङगाल राज्यबाट उडिसा राज्यतर्फ दौडिन डुरुनडो एक्सप्रेस हाम्रो स्वागतमा खडा थियो। वरपर सबै तिर बङ्गालि र उडियाहरुको बाहुल्यता देखिन्थ्यो।हामी हाम्रो लगेज र नानी बाबूहरु लिएर बाताअनुकुलित डिब्बा भित्र पसिसकेका थियौ ।हाम्रो सुपरफास्ट दुरुन्दो एक्सप्रेसले 550 कि.मि.को दुरि पारगर्न 8 घण्टा पनि लगाएन,सफा र सुन्दर बातनुकुलित डिब्बा भित्र सुन्दर र शान्त वातावरण थियो  भने  बाबु नानीहरूले वातावरणलाई एक प्रकारको रौनकता थपिदिएका थिए।
20150419_071954
 
राती को 9 बजिसकेको थियो हाम्रो रेलगाडी एकतमासले दौडिरहेको थियो। बाहिर अध्यारो अस्पष्ठ केहीदेखिदैन थियो । हाम्रो B1बग्गी भित्र भने एकदम रमाइलो वातावरण थियो रातीको डिनरमा तातो भेजीटेबल सुपर र स्न्याक्सले हाम्रो स्वागत हुदैथियो। वेटरहरु यता उता दौडिरहेका थिए लाग्द्थ्यो हामी कुनै राम्रो होटेलमा बसिरहेका छौँ ।सफा सेता तन्ना तकिया र कम्बल बिछ्याइएको एक माथि एक तीन लहर सिटहरु दुई तर्फ थिए। हाम्रो एघार वटा सिट अनुसार हाम्रो सुविधाका एघार वटा भेजडिनर सेट हाम्रो अगाडि आइसकेको थियो।रातको दस बजिरहेको थियो। लामो यात्राको थकान र निन्द्राले हामीले सबै नानीबाबुलाई खाना खुवाइ आफूले खाइवरि मस्त निदायौ।  बिहान को 4 चार बज्दा नबज्दै हाम्रो सुपरफास्टले उडिसा राज्यको पुरि जक्सन पुराइसकेको थियो।
​​
एकसाल पहिले यही उडिसा राज्यबाट सुरु भएको हुतुहुतुले हाम्रो नेपालमा ठुलो आधिबेर लिएर आएको थियो र ठुलो जन धनको क्षती पुर्याएको हामीलाई सम्झना ताजै थियो।भगवान् श्रीजगत्नाथको कृपा दृष्टि यसठाँउमा देख्न सकिन्छ।भगवान् श्रीकृष्ण ,बहिनी सुभद्रा र भाइ बलरामको बिग्रह मुर्ति यस मन्दिर भित्रको मुख्य आकर्षक रहेको छ। श्री जगथनाथ मन्दिरका किम्ब्दन्तीहरु धेरै छ्न।यहाँ पकाएको महाप्रसाद जो एकप्रकारको खिचडि हुन्छ यस्को महत्त्व धेरैरहेको छ। जे जस्तो भएपनी मनले चोखो मानेर खानु पर्ने र यहाँ छुवाछूत र भेदभावपूर्ण व्यवहार कसैले कसैलाई गर्न नहुने भनाइ रहेको छ। दैनिक सय कुन्टल अन्न 752 चुल्हो हरुमा 700 जना पाण्डाहरुले पकाउनी 400 जना ले काटने 300 जना ले इनारको पानी निकाल्ने दैनिक 200 भोग 56 आइटम तयार गर्न लगभग 7 लाख देखि 10 लाख सम्म महाप्रसादको लागि खर्चको व्यवस्थापन गर्दै आएको जगथनाथ भगवान् मन्दिरको प्रागणमा रहेको विशाल पाकशाला भित्र माटो काहाडिहरुमा पकाएको प्रसाद नै यहाँको मुख्य महाप्रसाद हो । कला कौशल र पुरातात्त्विक महत्त्वले भरिपूर्ण मन्दिरको भित्र दर्शन गरेर फर्कनु एउटा महाभारतको युद्ध जितेर आएको जस्तो महसुस हुनेरहेछ ।
हामीले हाम्रो यात्राको दुई दिन मन्दिर र समुन्द्रमा उर्लेर आएका छालहरु सँग  रमाएर बितायौ। बङगालको खाडि विशाल समुद्रका छालहरु डरलाग्दो सँग  उर्लिएर आउँदा एक प्रकारको रमाइलो र मन भित्र कता कता चिसो पस्दोरहेछ ,उडिसामा घुम्नको लागि धेरै प्रयटकिय स्थलहरु भएता पनि हाम्रो गन्तव्य स्थल अलि टाडेै रहेको र यो हाम्रो यात्राको ट्रान्जिट स्थल मात्र भएकोले हामी हाम्रो अर्को लामो रेल यात्रा को तयारीमा जुट्न लागेका थियौ यहाँ बाट झन्डै 1300 एकहजार तीन सय कि.मि.को यात्रा तय गर्न बाकी नै थियो । 20 तारिकको मध्य 12 बजे हामीले तिरुपती एक्सप्रेस समात्नु थियो ,चीन्नजियर स्वामी जीको जियरमठको आत्मीय आथित्य सत्कारमा हामी रमाई रहेका थियौ। भारत भरी फैलिएको जियरमठमा दर्सनार्थी र तिर्थयात्रिहरुको लागि निःशुल्क आवास र भोजनको व्यवस्थापन गर्दैआएको श्री चिन्नजियर स्वामी जी प्रति सबै को अगाध आस्था र विश्वास रहिआएको देखिन्छ। हामीले पनि आत्मीय आतिथ्यको आभार व्यक्त गर्दै महन्त श्री1008 इन्दिरारमन रामानुजदास स्वामी जी मा दण्डवत गरी आफ्नू गन्तव्य तिर रवाना भयौ । 
20150422_062236
पुरी तिरुपती एक्स्प्रेस गाडी न.17479 ले 12:30 मा हामीलाई लिन आइसकेको थियो।हामी हाम्रो समय भन्दा अगाडि नै पिल्लेट फार्म न 4 मा पुगिसकेका थियौ हाम्रो बग्गी न.S3 मा लहरै एकमहिना अगाडि बुकिङ गरेको सिट हाम्रै नाम मा सुरछित थिए आज को यो इन्टरनेट को दुनियाँ ले यो सब सहज हुँदै गएको थियो ,हामी सबै जना आआफ्नो सिट मा सहजरुप मा बसिसकेका थियौ ।रेलले आफ्नू रफ्तार तेजगर्न सुरु गरिसकेको थियो । रेलको छुक छुक आवाज सँगै पर पर नरिवलका रुखहरु दौडिरहेको भान हुन्थ्यो। समथर फाटहरु खेतीयोग्य जमिनहरु प्रशस्त देखिन्थे ।दिउसोको समय थियो वैशाख महिनाको मध्य दिउसो बाहिर घाम चर्को लागिरएको थियो। गर्मी एकदम बडिरहेको महसुस हुन्थ्यो हाम्रो रेलको सयनयान डिब्बा मा हाम्रो बाबु नानीहरू रमाएर खेलिरहेका थिए। उडियाहरु आफ्नै भाषामा गफमा मस्त देखिन्थे हिन्दी भाषा बोलेको कति पनि सुनिदैन थियो उनीहरूको व्यवहार बोलीचालि हेर्दा बिहार र उत्तरप्रदेशका छिमेकी भाइहरु भन्दा अलि सिधा र सरल देखिन्थे दुर्त गतिमा दौडिरहेको हाम्रो रेल समुन्द्री झिल साना साना पहाडका थुम्काहरु पारगर्दै आन्द्रप्रदेशको बोर्डर तिर आइपुग्न थालिसकेको थियो। 
 
साना साना रेल्वे स्टेसनमा मान्छेहरूको चडने र उत्रने क्रम चलिरहेको थियो ।हामीले थाहा नै नपाइकन अब आन्द्रप्रदेशका तेलुगुहरुको जमघट बढदै थियो। उनीहरूको भाषा हामी नबुज्ने हाम्रो भाषा उनीहरू नबुज्ने, इसारा पनि त एउटा विश्व भाषा हुदोरहेछ । भारतीय भएता पनि उनीहरू राष्ट्र भाषा प्रति उदासिन र प्रान्तीय भाषा प्रति खुसी देखिन्थे। हाम्रो यात्राका सहयात्रीहरु धेरै आए र गए तर हाम्रो यात्राको गन्तव्य अझै धेरै टाढा थियो ।घाम अस्ताएर रात परिसकेको थियो। बाहिरको दृश्य देखिदैन थियो।चकमन्न अध्यारोमा हाम्रो रेल एकोहोरो सिटि फुकेर दौडिरहेको थियो भित्र पनि अब बिस्तारै सबै शान्त हुँदै थिए हाम्रो डिब्बामा सबैलाई गहिरो निन्द्राले सुताएको थियो। म अलि चनाखो निन्द्रा सुतेर उठदा त बिहान भै सकेको थियो बिसाकापटनम् हुँदै हामी बिजयवाडा तिर आइपुग्न लागेका रहेछौं। अझै पूरा बिहान र दिनभरि पट्यार लाग्दो यात्रा गर्न बाकी नै थियो। हाम्रो रेल समुन्द्री झिल पोखरी  नरिबल र केरा घारी हुँदै एकतमासले दौडिरहेको थियो।
20150423_081331
 
 निरन्तरको लामो यात्रा सबै आफन्तहरु सँगै भएकोले र केटा केटीहरूले माहौललाई घरकै वातावरण बनाइ दिएकाले हाम्रो यो यात्रा एकदम रमाइलो सँग  बितिरहेको थियो । नेल्लुर हुँदै पुरी बाट1300 कि.मि.को लामो रेल यात्रा एक रात दुई दिनमा हामी हाम्रो गन्तव्य तिरुपती आइपुग्दा बेलुका को छ बजिरहेको थियो। हामी तिरुपती जक्सनमा ओर्लिएर पुन एउटा जिप रिजर्भ गरी तिरुमल्लाको उकालो लाग्न सुरु गर्‍यो । कडा चेक जाच पछि हाम्रो जिप हाम्रो नेपालको जस्तै पहाडी बाटो तर एकदम सुरछित सागुरो एकतर्फी बाटो हुँदै 25 कि.मि.टाढा रहेको अति सुन्दर तिरुमल्ला पहाडमा पुग्दा साँझ  परिसकेको थियो । सफा र सुन्दर बाटो कतै कुनै गुडखा र चुरोटको ठुटा भेटिदैन थिए होटेल र रेस्टुरेन्टहरु मदिरा र मांस रहित थिए निःशुल्क भोजन र आवास को व्यवस्था चौतर्फी घुम्न बालाजी मन्दिरले आफ्नै निःशुल्क सुन्दर बसको व्यवस्था मिलाएको थियो लाग्दथ्यो एउटा स्वर्ग जस्तै आनन्द र सुन्दर स्थान।
टाढैबाट तिरुपती बालाजीको स्वर्ण मन्दिर् झिलिमिलीले धपक्क बलिरहेको देखिन्थ्यो विश्वको नै सबै भन्दा धनी मन्दिर भनेर चिनिने र सबै हिन्दु धर्मावलम्बीहरु को अगाध आस्था को केन्द्र बिन्दुरहेको श्री बालाजी बैकेटेस, विष्णु भगवान्को अबतार् मानिन्छ, आन्द्रप्रदेशको बिन्ध्याचल पर्बत मालामा सानो उपत्यका जस्तै रहेको पहाड् तिरुमल्लामा बालजी मन्दिरले गरेको सेवा र विकासको उत्कृष्ट नमुना हेर्न सकिन्छ। चिल्ला सफा र सुन्दर सडकहरु मान्छे हिड्ने सुरछित पेटी निःशुल्क घुमिरहने बसहरु थिए भने निःशुल्क भोजन र आवासको व्यवस्था पनि देखिन्थ्यो निरन्तर धारोमा बगिरहने पानी चौबीसघन्टा बिधुत आपूर्ति भैरहेको थियो पहाडमा एयर पावरको पन्खाहरु घुमीरहेको देखिन्थ्यो। यस्तो सुन्दर भूभागमा रहेको बालाजी श्रीनिवास भगवान्को दर्शन गर्न चौबीसै घण्टा लाखौँ भक्तजनको घुइँचो देखिन्थ्यो। हामी बिहान दस बजे दर्शनको लागि प्रवेश गरेर बेलुका छ बजे दर्शन सकेर फर्किएका थियौँ बस्ने र खाने व्यवस्था सहितको आरामदायी हलहरु थिए र पुन प्रवेशको लागी अत्याधुनिक व्यवस्था थियो। हामी हाम्रो स्थान सुरछित गर्न फेस रिडिङ गरेको Biometric card बनाएर लाइनबाट बाहिर आयौँ पुन खाना खाइवरि निश्चिति समय भित्र एक बजे पुन प्रवेश गर्दा हाम्रो दर्शनको लाइन अगाडी सरिसकेको थियो हामीले धेरै प्रतीक्षा गर्नु परेन लगभग पाँच घण्टाको निरन्तरको लाइन र कडा सुरक्षा जाच पछि हामी श्री बेकटे्स बालाजीको सामु पुगिसकेका थियौ ।
 
संसारको सबैभन्दा धनी स्वर्ण निर्मित मन्दिरको ढोकाबाट भगवान्लाई एकपलकको दर्शन गरी फर्कदा मन आनन्दीत र हर्षले बिभोर भएको महसुस हुदोरहेछ।संसारमा सबैको आआफनै धर्म आस्था अनि विश्वास देखिन्छ यस्तै अदभूत आस्था र विश्वास यहाँ देख्न सकिने रहेछ। चौबीसै घण्टा चहल पहल भैरहने बजार मन्दिर पसल खुला रहेको सुरछित स्थान तिरुमल्ला हिलमा दुई दिन पुरा बस्दा पनि मन भरिएन, हाम्रो चेन्नाइ एक्स्प्रेसले हामी लाई घरफर्कनको लागि बोलाई सकेको थियो तमिलनाडु राज्यको चेन्नाइ सहर पुग्न बाकी नै थियो।
किशन पौडेल ,तिरुपति 2072/1/2520150418_171708

९ तल्ले धरहराको ९ थरी तस्बिर

९  तल्ले धरहराको ९ थरी तस्बिर

धरहरा हाम्रो देशको धरोहर थियो।यो हाम्रो इतिहास पनि हो। अहिलेको विनाशकारी भूकम्पमा परि धरहरा ​सँगै अरू थुप्रै पुरातात्विक महत्वका मठ मन्दिर, देवी देवताक मुर्तिहरु ​ध्वस्त​ हुनुका साथै हजारौको ज्यान गएको छ।यो प्रलय अस्थायी हो,जो मरेर गए उनीहरू फर्की आउदैन् तर उनीहरूको आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दै , घाईतेहरुको शीघ्र स्वस्थलाभको कामना गर्दै, मन बलियो बनाउदै हामी सबै मठ मन्दिर र गाउँ सहरको पुनर्निर्माणमा जुट्ने छौँ र हामी फेरी उठाउने छौँ धरहरालाई जसरि हाम्रो पुस्ताले उठाएका थिए।

​ यदि यसो गर्न सके मात्र मरेर जाने र अहिले हुर्कदै गरेका र आउदै गरेक नयाँ पुस्ता प्रति हाम्रो सम्मान हुने छ।

कस्तो थियो त् धरहरा ? मैले अनलाइनमा खोजेर जम्मा पारेको ९ थरी तस्बिरहरुमा यस्तो देखिन्थ्यो धरहरा।
यी तस्बिरहरुको कपीराइट सम्बन्धित संस्था वा फोटो ग्राफरहरुमा सुरक्षित छ।

​यी तस्बिरहरु जानकारीको लागि मात्र यहाँ प्रस्तुत गरिएको हो।धरहराको बारेमा  तपाईँको केहि सम्झना भए कमेन्टमा लेख्नु होला।
Sahadev Poudel
E1012B90-F307-4523-9BAE-98C11965AF7F
यो तस्बिर मैले २०१२ मा काठमाडौँ घुम्दा खिँचेको हुँ। सम्भबत यो नै एउटा फोटो भेटे मैले धरहराको आँफैले लिएको।
taleju plus dharahara
​यो तस्बिर https://sajha.com/sajha/html/index.cfm?StartRow=41&PageNum=1&threadid=62176 साइटमा फेला परेको हो।​
Dharahara-201x300
​यो तस्बिर http://ghalegroup.com/blog/protect-bhimsen-tower-dharahara साइटमा फेला परेको हो।​
Dharahara_Pre earthquake
​यो तस्बिर ​ http://oldnepalpicture.blogspot.com/2011/12/old-dharahara-before-1990s-earthquake.html साइटमा फेला परेको हो।
nepal-earthquake-dharahara-tower-kathmandu-october-25-2014
Dharahara Tower in Kathmandu on Oct. 25, 2014. Published on Time Courtesy of DigitalGlobe
dharaharaaftereartquack
​यो तस्बिर http://kathmandu.im/dharahara/ साइटमा फेला परेको हो।​
BN-IB939_inepal_F_20150425043244
​यो तस्बिर http://www.alltrendsblog.com/tag/dharahara/ साइटमा फेला परेको हो।​
CDcGWVTXIAAmu6W
​यो तस्बिर http://buildingresearch.com.np/news_events/1934_nepal_bihar_eq/news_events_1.php साइटमा फेला परेको हो।​
3becc177f10dcc544114bdc67282ee7f_L
​यो तस्बिर http://www.myrepublica.com/society/item/20118-6-of-a-family-die-in-dharahara-collapse.html साइटमा फेला परेको हो।​